PËR KTHIMIN DHE KOMPENSIMIN E PRONËS
Ndryshuar me Ligjin Nr. 9388, datë 4.5.2005 dhe Ligjin Nr.9583,
datë 17.7.2006
Në mbështetje të neneve 41, 78, 83 pika 1 dhe 181 të
Kushtetutës, me propozimin e një grupi deputetësh,
K U V E N D I
I REPUBLIKËS SË SHQIPËRISË
V E N D O S I:
KREU I
DISPOZITA TË PËRGJITHSHME
Neni 1
Objekti i ligjit
Ky ligj ka për objekt:
a) rregullimin e drejtë, sipas kritereve të nenit 41 të
Kushtetutës, të çështjeve të së drejtës
së pronësisë që kanë lindur nga shpronësimet,
shtetëzimet ose konfiskimet;
b) kthimin dhe, aty ku sipas këtij ligji kthimi i pronës është
i pamundur, kompensimin e saj;
c) procedurat për realizimin e kthimit dhe kompensimit të pronave,
si dhe organet administrative të ngarkuara për realizimin e
tyre.
Neni 2
E drejta e pronësisë
Çdo subjekt i shpronësuar ka të drejtë të
kërkojë, në përputhje me këtë ligj, të
drejtën e pronësisë, në rast se i është
hequr sipas akteve ligjore, nënligjore, vendimeve penale të
gjykatave ose të marrë me çdo mënyrë tjetër
të padrejtë nga shteti nga data 29.11.1944, si dhe kthimin ose
kompensimin e pronës.
Fusha e veprimit të këtij ligji shtrihet edhe për pasuritë
e paluajtshme të shtetasve shqiptarë, të krijuara përpara
datës 7 prill 1939 dhe që janë sekuestruar sipas nenit
14 të ligjit nr.37, datë 13.1.1945 “Ligja e tatimit të
jashtëzakonshëm për fitimet e luftës”.
Neni 3
Përkufizime
Në zbatim të këtij ligji, termat e mëposhtëm
kanë këto kuptime:
1. “Kompensim” nënkupton shpërblimin e drejtë,
sipas vlerës së tregut në momentin e njohjes së shpërblimit,
të kryer sipas këtij ligji;
2. “Pronë” nënkupton një send të paluajtshëm,
sipas përcaktimit në Kodin Civil;
3. “Subjekt i shpronësuar” nënkupton personat juridikë
ose fizikë apo trashëgimtarët e tyre, prona e të cilëve
është shtetëzuar, shpronësuar, konfiskuar ose e marrë
me çdo mënyrë tjetër të padrejtë nga shteti;
4. “Tjetërsim" nënkupton kalimin e pronësisë
ose kalimin e të drejtave të tjera reale nga një person
fizik ose juridik te një tjetër, sipas Kodit Civil;
5. “Truall” nënkupton tokën që ndodhet brenda
vijave kufizuese të qyteteve e qendrave të banuara në çastin
e hyrjes në fuqi të këtij ligji. Kur qendra e banuar nuk
ka vijë kufizuese, truall do të jetë sipërfaqja e
tokës që zë objekti i ndërtuar mbi të dhe oborri
funksional. Sipërfaqja e këtij të fundit llogaritet sa
trefishi i sipërfaqes së objektit, por jo më shumë
se 500 metra katrorë.
6. "Truall industrial” nënkupton sipërfaqen e tokës
që ndodhet jashtë vijave kufizuese të qyteteve dhe qendrave
të banuara, mbi të cilin janë ngritur objekte të përhershme
ndërtimore për qëllime ekonomike ose që u shërbejnë
funksionit të tyre.
Neni 4
Përjashtimet nga ky ligj
Dispozitat e këtij ligji nuk zbatohen:
a) për pronat e përfituara si rezultat i zbatimit të ligjit
nr.108, datë 29.8.1945 “Për Reformën Agrare”,
me ndryshimet e mëvonshme;
b) për shpronësimet kundrejt një shpërblimi të
drejtë dhe që përdoren për interesa publikë;
c) për pronat që i janë dhuruar shtetit, veprim për
të cilin ka dokumente zyrtare.
Neni 5
Prona e luajtshme
Kthimi dhe kompensimi i pronës së luajtshme kryhet me ligj
të veçantë.
KREU II
NJOHJA E SË DREJTËS SË PRONËSISË DHE KTHIMI I
PRONËS
Neni 6
Njohja e së drejtës së pronësisë dhe kthimi i
pronës
1. Subjekteve të shpronësuara u njihet e drejta e pronësisë
dhe u kthehen pa kufizim pronat e paluajtshme, me përjashtim të
tokës bujqësore, e cila kthehet ose kompensohet deri në
100 ha, në rast se subjekti i shpronësuar (trashëgimtarët
e tij) nuk kanë përfituar nga zbatimi i ligjit nr.7501, datë
19.7.1991 “Për tokën”.
1/a. Kur subjekti i shpronësuar (trashëgimtarët e tij)
kanë përfituar tokë nga zbatimi i ligjit nr.7501, datë
19.7.1991 “Për tokën”, atëherë sipërfaqja
që kthehet apo kompensohet, sipas këtij ligji, llogaritet si
diferencë ndërmjet pjesës, që do t'i takonte në
kushtet e mospërfitimit nga zbatimi i ligjit nr.7501, datë 19.7.1991
“Për tokën”, me sipërfaqen, që secili
prej tyre ka përfituar nga zbatimi i këtij ligji.
1/b. U njihet e drejta e pronësisë dhe u kthehen subjekteve
të shpronësuara, sipas kritereve të këtij ligji, edhe
pasuritë e paluajtshme, toka me vendndodhje brenda territoreve turistike,
sipas ligjit nr.7665, datë 21.1.1993 “Për zhvillimin e
zonave që kanë përparësi turizmin”, të
ndryshuar.
1/c. Subjekteve të shpronësuara u kthehen të gjitha pronat
e paluajtshme në pronësi apo përdorim të Ministrisë
së Mbrojtjes, por që janë jashtë strukturës së
Forcave të Armatosura, të miratuara nga Presidenti i Republikës
dhe tokat bujqësore të përfshira në veprimtaritë
eksperimentale-shkencore të instituteve kërkimore-shkencore
dhe në çdo veprimtari tjetër të institucioneve të
ndryshme shtetërore, por që janë jashtë destinacionit
të veprimtarisë së tyre.
1/ç. Në rastet kur në pronën e marrë me qira
është ndryshuar destinacioni i objekteve të ndërtuara,
për të cilën është rënë dakord për
t’i përdorur për veprimtari të stimuluara, toka quhet
e pazënë dhe i kthehet subjektit të shpronësuar.
Kur investimi është kryer mbi një tokë pronë
publike, subjekti kontraktues i paguan shtetit brenda 6 muajve vlerën
e truallit me çmimin e tregut. Të ardhurat e realizuara nga
shitja përfshihen në fondin e kompensimit të pronave.
2. Subjektet e shpronësuara, pronat e të cilave janë përmbytur
nga ndërtimi i hidrocentraleve, trajtohen sipas dispozitave të
këtij ligji, me përjashtim të rasteve kur kanë përfituar
sipas ligjit “Për shpronësimet për interes publik”.
Toka do të vlerësohet si truall industrial.
3. Subjektet e shpronësuara dhe të kompensuara sipas ligjeve
në fuqi kanë të drejtën e përfitimit nga ky ligj
vetëm për pjesën e pronës së pakthyer ose të
pakompensuar.
Neni 6/1
Pemëtaritë dhe vreshtat, pronë e subjekteve të shpronësuara,
tokat e të cilave nuk janë regjistruar si toka bujqësore,
do të konsiderohen si të tilla për qëllimet e kompensimit
sipas këtij ligji.
Pas verifikimit të pronësisë së tyre, ato do të
konvertohen si toka bujqësore, mbi bazën e koeficentit që
do të miratohet nga Këshilli i Ministrave.
Neni 7
Pronat që nuk kthehen
1. Nuk kthehen pronat e paluajtshme, që i shërbejnë një
interesi publik dhe ato që:
a) shërbejnë për realizimin e detyrimeve të shtetit
shqiptar, që rrjedhin nga traktatet dhe konventat, në të
cilat shteti ynë është palë;
b) janë të zëna sipas akteve ligjore, paraqitur në
shtojcën 1 të ligjit.
2. Në rast se pronat e paluajtshme, që përfshihen në
pikën 1 të këtij neni, propozohen të tjetërsohen,
ato u kalojnë subjekteve të shpronësuara kur këto
nuk janë kompensuar.
3. Pronat e përcaktuara në pikën 1 të këtij neni
kompensohen sipas përcaktimeve të bëra në këtë
ligj.
Neni 7/1
Prona të kthyera që i shërbejnë interesit publik
1. Në të gjitha rastet kur marrëveshjet ndërkombëtare,
planet e përgjithshme të zhvillimit urbanistik apo planet e
zhvillimit ekonomik ose të turizmit parashikojnë, në pronat
e kthyera sipas këtij ligji, ngritjen dhe zhvillimin e projekteve
të investimit, në ekonomi a infrastrukturë, infrastukturën
turistike, vepra ujore, energjetikë etj. nga shteti ose të tretë,
në shërbim apo në interes publik, subjektet e shpronësuara
dhe zhvilluesi i interesuar për investim, në varësi të
formës juridike ku mbështetet zhvillimi i projektit, mund të
hyjnë në marrëdhënie kontraktore, me qëllim realizimin
e investimit.
2. Kur subjektet e shpronësuara dhe zhvilluesit e investimit nuk
përfundojnë brenda një afati normal negociatash nënshkrimin
e marrëveshjeve respektive të kalimit apo posedimit të
ligjshëm të pasurisë, Këshilli i Ministrave, sipas
legjislacionit në fuqi, vendos kompensimin e subjektit të shpronësuar,
sipas çmimit të tregut për sipërfaqet ku do të
zhvillohet projekti.
Subjekti i shpronësuar dhe zhvilluesi i investimit i zhvillojnë
negociatat, sipas paragrafit të parë të kësaj pike,
në kushtet e tregut.
Neni 8
Trualli
1. Në rastin kur trualli u është tjetërsuar personave
të tretë dhe mbi të nuk janë ngritur ndërtesa
të përhershme dhe të ligjshme, ai u kthehet subjekteve
të shpronësuara, ndërsa shteti u kthen të tretëve
vlerën, sipas çmimit të blerjes të shumëzuar
me indeksin e rritjes së çmimeve.
2. shfuqizuar.
3. Në rastet e ndërtimeve mbi truall, të bëra para
datës 10.8.1991, për të cilat nuk është regjistruar
pronësia e truallit, ai që ka në pronësi ndërtesën
detyrohet të paguajë vlerën fillestare të truallit,
sipas nenit 10 të ligjit nr.7652, datë 23.12.1992 “Për
privatizimin e banesave shtetërore” të shumëzuar
me indeksin e rritjes së çmimeve.
4. shfuqizuar.
Neni 8/1
Trualli i zënë me ndërtime në pronësi të
shtetit
1. Në ndryshim nga formulimi i nenit 7 u kthehet apo u kompensohet
subjekteve të shpronësuara trualli privat, mbi të cilin
janë ngritur ndërtime të përhershme dhe të ligjshme
në pronësi të pronarit shtet, sipas rastit:
a) Kur ndërtesat në pronësi të pronarit shtet nuk
përdoren më për interes publik, trualli i kthehet subjektit
të shpronësuar, duke i njohur atij të drejtën e parablerjes
së objektit në privatizim. Deri në privatizimin e objektit,
sipas këtij ligji, shteti detyrohet t’i paguajë subjektit
të shpronësuar çmimin e qirasë për truallin
që ka në posedim, sipas tarifave që aplikon për dhënien
me qira të trojeve shtetërore të tretëve.
b) Kur ndërtesat në pronësi të pronarit shtet janë
në përdorim të të tretëve, në bazë
të një kontrate qiraje, koncesioni ose enfiteoze mbi truallin
ku ngrihet ndërtesa apo vetë ndërtesën, veprohet:
i) kur investimi i kryer është mbi 150 për qind të
vlerës së truallit, subjekti kontraktues i paguan shtetit, brenda
6 muajve, vlerën e truallit me çmimet e tregut. Shteti ia
paguan menjëherë vlerën e truallit pronarit të tokës.
Në rast se subjekti kontraktues nuk paguan vlerën e truallit
brenda afatit të mësipërm, trualli i kthehet subjektit
të shpronësuar, i cili, deri në përfundim të
kontratës, merr nga shteti edhe qiranë e vendosur në kontratë.
Në përfundim të kontratës, pronari i truallit ka të
drejtën e parablerjes;
ii) kur investimi i kryer është nën 150 për qind të
vlerës së truallit, trualli i kthehet subjektit të shpronësuar,
i cili merr nga shteti, deri në përfundim të kontratës,
edhe qiranë e truallit që paguan subjekti sipas kontratës.
Në përfundim të kontratës, pronari i truallit ka të
drejtën e parablerjes së objektit.
2. Pas hyrjes në fuqi të këtij ligji, institucioneve shtetërore
nuk u lejohet të japin me qira, enfiteozë, koncesion apo përdorim
objektet shtetërore të ndërtuara mbi troje private, përveç
rasteve kur kontratat i shërbejnë realizimit të interesave
publikë, të përcaktuar në nenin 7/1 të këtij
ligji.
Në rast se objektet shtetërore të ndërtuara mbi troje
private transferohen në pronësi apo në administrim të
një institucioni tjetër shtetëror, e drejta e parablerjes
nuk shuhet.”.
Neni 9
Banesat
1. Banesat, pronë e subjekteve të shpronësuara, të
cilat u janë dhënë me qira qiramarrësve nga shteti
para hyrjes në fuqi të ligjit nr.7652, datë 23.12.1992
“Për privatizimin e banesave shtetërore” dhe që
shfrytëzohen për nevoja strehimi, kalojnë në posedim
të subjekteve të shpronësuara, kur vërtetohet një
nga rastet e mëposhtme:
a) qiramarrësit kanë plotësuar nevojat e tyre për
strehim në çfarëdo mënyre tjetër të ligjshme;
b) subjektet e shpronësuara u ofrojnë qiramarrësve strehim
në sipërfaqe jo më të vogël dhe me kushte të
përafërta me strehimin që kanë në përdorim,
brenda së njëjtës njësi të qeverisjes vendore,
derisa qiramarrësit të plotësojnë nevojat e tyre për
strehim në njërën nga mënyrat e tjera të parashikuara
në këtë nen;
c) qiramarrësit nënshkruajnë kontratën e kredisë
me institucionin financiar, sipas paragrafit të parë dhe të
dytë të nenit 25 të ligjit nr.9232, datë 13.5.2004
“Për programet sociale për strehimin e banorëve të
zonave urbane”;
ç) qiramarrësit përfitojnë strehim ose truall, sipas
paragrafit 3 të nenit 25 të ligjit nr.9232, datë 13.5.2004
“Për programet sociale për strehimin e banorëve të
zonave urbane”.
2. Në zbatim të kërkesave të shkronjës “c”
të pikës 1 të këtij neni, kontrata e përcaktuar
në pikën 1 të nenit 25 të ligjit nr.9232, datë
13.5.2004 “Për programet sociale për strehimin e banorëve
të zonave urbane” duhet të lidhet midis Ministrit të
Financave, ministrit që mbulon strehimin dhe institucionit që
jep dhe menaxhon kredinë, brenda datës 31 dhjetor 2006. Për
qiramarrësit që përfitojnë kredi, sipas pikës
2 të nenit 25 të ligjit nr.9232, datë 13.5.2004, kontrata
duhet të përmbajë edhe fondin limit të financimit.
Fondi limit fiksohet në përputhje me aktet nënligjore në
fuqi, që caktojnë koston mesatare të ndërtimit të
banesave nga Enti Kombëtar i Banesave dhe të koeficientit “K”,
mbi të cilin operon Enti Kombëtar i Banesave.
3. Lista e të pastrehëve, qiramarrës në banesat pronë
e subjekteve të shpronësuara, që trajtohen sipas shkronjave
“c” dhe “ç” dhe fondi limit, sipas pikës
2 të këtij neni, hartohen nga Enti Kombëtar i Banesave,
në bazë të dokumentacionit të njësive të
qeverisjes vendore dhe të Agjencisë së Kthimit dhe Kompensimit
të Pronave, pas verifikimit në terren të të dhënave
dhe miratohet nga Këshilli i Ministrave jo më vonë se data
31 tetor 2006.
4. Personat e pastrehë, qiramarrës në banesat pronë
e subjekteve të shpronësuara, të cilët brenda datës
31 dhjetor 2008 nuk lidhin kontratën sipas shkronjës “c”
të pikës 1 të këtij neni, apo që deri në
këtë datë nuk kanë plotësuar nevojat e tyre për
strehim, sipas çdonjërit nga rastet e përcaktuara në
shkronjat “a” ,”c” e “ç” të
pikës 1 të këtij neni, humbasin të drejtën e
posedimit të ligjshëm të banesës dhe trajtohen në
bazë të programeve sociale të strehimit, sipas nenit 4
të ligjit nr.9232, datë 13.5.2004 “Për programet
sociale për strehimin e banorëve të zonave urbane”.
Subjekti i shpronësuar përfiton të drejtën e posedimit
të ligjshëm të banesës në pronësi të
tij.
5. Qiraja e banesave të zëna nga personat e pastrehë, të
përcaktuar në pikën 1 të këtij neni, indeksohet
bazuar në të dhënat e INSTAT-it për rritjen vjetore
të çmimeve dhe pagave dhe synon mbulimin e shpenzimeve lidhur
me koston e pronarit për mirëmbajtje dhe miradministrim të
banesës. Në çdo rast, qiraja vjetore e indeksuar nuk
mund të tejkalojë 10 për qind të kostos minimale fiskale,
që llogaritet nga administrata tatimore për efekt TVSH-je.
Indeksimi i qirasë, sipas kësaj pike, bëhet nga Këshilli
i Ministrave për çdo vit kalendarik. Për vitin e parë
të hyrjes në fuqi të këtij ligji, çmimi i indeksuar
zbatohet duke filluar nga data 1 korrik.
Neni 10
Prona që nuk përdoret më për interesa publikë
Kur një shpronësim është bërë për
një interes publik dhe Agjencia e Kthimit dhe Kompensimit të
Pronave vërteton se prona e paluajtshme nuk përdoret më
për këtë qëllim, ajo i kthehet subjektit të shpronësuar,
kurse subjekti i shpronësuar, kur është shpërblyer,
i kthen shtetit shpërblimin e marrë.
KREU III
KOMPENSIMI I PRONËS
Neni 11
Format e kompensimit
1. Për pronat e përcaktuara në këtë ligj, për
të cilat është i pamundur kthimi fizik, shteti kompenson
subjektet e shpronësuara me një ose më shumë nga format
e mëposhtme:
a) me pronë tjetër të paluajtshme të të njëjtit
lloj, me vlerë të barabartë, në pronësi të
shtetit;
a/1) me pasuri të paluajtshme publike në zonat, që kanë
përparësi zhvillimin e turizmit;
b) me pronë tjetër të paluajtshme të çdo lloji,
me vlerë të barabartë, në pronësi të shtetit;
c) me aksione në shoqëri me kapital shtetëror ose ku shteti
është bashkëpronar, që kanë vlerë të
barabartë me pronën e paluajtshme;
ç) me vlerën e objekteve, të cilat janë objekt i
privatizimit;
d) me të holla.
2. shfuqizuar.
3.Shpërblimi për efekt kompensimi nuk i nënshtrohet asnjë
takse, tatimi ose ndalese.
Neni 12
Vendndodhja e kompensimit fizik
Kompensimi fizik, sipas shkronjave “a”, “a/l”
dhe “b” të nenit 11 të këtij ligji, bëhet
edhe jashtë kufijve territorialë të qarkut, ku ndodhet
prona e paluajtshme. Këshilli i Ministrave miraton kriteret dhe procedurat
për caktimin e pronave, fond pasurie të paluajtshme, për
kompensim fizik. Për kryerjen e kompensimit fizik përparësi
kanë pronat publike, brenda zonave, që kanë përparësi
zhvillimin e turizmit, të përcaktuara në mbështetje
të ligjit nr.7665, datë 21.1.1993 “Për zhvillimin
e zonave, që kanë përparësi turizmin”.
Trojet e dhëna me kompensim në zona turistike duhet të
përdoren vetëm në përputhje me masterplanin për
zhvillimin e turizmit dhe planet rregulluese respektive të territorit,
të miratuara në zbatim të tij.Sipërfaqet e caktuara
për kompensim shpallen publikisht në Fletoren Zyrtare, duke
bërë të ditur si kategoritë, ashtu edhe vlerat e tyre.
Neni 13
Vlerësimi i pronës
1. Për vlerësimin e pronës që kompensohet zyra rajonale
e AKKP-së në qark ngre grupin e ekspertëve. Zyra rajonale
e AKKP-së në qark cakton në rolin e ekspertit persona me
përvojë dhe kualifikim të posaçëm në fushën
juridike, ekonomike dhe inxhinierike që ka lidhje me procesin e kthimit
dhe kompensimit të pronave.
2. Vlera e pronës që kompensohet, sipas këtij ligji, përcaktohet
në bazë të vlerës së tregut, në përputhje
me metodologjinë e propozuar nga Agjencia e Kthimit dhe Kompensimit
të Pronave, miratuar me vendim të Kuvendit.
3. Në kryerjen e veprimtarisë së tij, asnjë nga anëtarët
e organeve shtetërore për kthimin dhe kompensimin e pronave
ose të grupit të ekspertëve nuk duhet të jetë
në kushtet e pengesës ligjore të përcaktuar në
Kodin e Procedurave Administrative.
Neni 14
E drejta e parablerjes
1. Për pronat e paluajtshme të zëna me objekte shtetërore,
subjektet e shpronësuara kanë të drejtën e parablerjes
mbi këto objekte kur ato të privatizohen. E drejta e parablerjes
regjistrohet në Zyrën e Regjistrimit të Pasurive të
Paluajtshme.Ngarkohet Këshilli i Ministrave të nxjerrë
aktet nënligjore për të drejtën e parablerjes në
privatizimin e objekteve.
2.Subjektet e shpronësuara kanë të drejtë të
heqin dorë nga e drejta e parablerjes përkundrejt kompensimit,
sipas nenit 11 të këtij ligji.
KREU IV
ORGANET SHTETËRORE PËR PROCESIN E KTHIMIT DHE KOMPENSIMIT TË
PRONAVE
Neni 15
Agjencia e Kthimit dhe Kompensimit të Pronave
1. Për zbatimin e këtij ligji krijohet Agjencia e Kthimit dhe
Kompensimit të Pronave, person juridik publik. Agjencia e Kthimit
dhe Kompensimit të Pronave (në vijim AKKP), ka qendër në
Tiranë dhe zyra rajonale në çdo qark. Agjencia e Kthimit
dhe Kompensimit të Pronave kryen këto detyra dhe ka këto
përgjegjësi:
a) pranon kërkesat për kthim ose kompensim sipas këtij
ligji;
b) shqyrton kërkesat dhe kontrollon vërtetësinë e
dokumentacionit që paraqesin subjektet e shpronësuara dhe e
ballafaqon atë me aktet ligjore, nënligjore ose vendimet gjyqësore,
sipas nenit 2 të këtij ligji, që kanë shërbyer
si bazë për shpronësimin, shtetëzimin, konfiskimin
ose marrjen e padrejtë nga shteti të pronës;
c) verifikon dhe llogarit detyrimet financiare që lindin për
shtetin, subjektin e shpronësuar ose të tretët, sipas përcaktimeve
të bëra në këtë ligj;
ç) u konfirmon të drejtën e pronësisë subjekteve
të shpronësuara, duke lëshuar dokumentin përkatës
për njohjen, masën dhe mënyrën e kthimit ose të
kompensimit të pronësisë, sipas modelit të përcaktuar
nga Këshilli i Ministrave;
d) regjistron aktet e njohjes, kthimit ose kompensimit të pronave
dhe të drejtat reale të lidhura me to, në regjistrat e
pasurisë së paluajtshme.
2. Për ushtrimin e përgjegjësive të përcaktuara
në pikën 1 të këtij neni, AKKP-ja bashkëpunon
me institucionet që kanë në administrim pronën shtetërore
ose publike. Këshilli i Ministrave, jo më vonë se 1 muaj
nga hyja në fuqi e këtij ligji, përcakton procedurën
dhe afatet e komunikimit ndërmjet institucioneve.
3. Mënyra e organizimit dhe e funksionimit të Agjencisë
së Kthimit dhe Kompensimit të Pronave, si dhe procedurat e mbledhjes,
përpunimit dhe administrimit të kërkesave të subjekteve
të shpronësuara përcaktohen nga Këshilli i Ministrave.
Neni 16
Përgjegjësitë e zyrave në qendër dhe në
qarqe
1. Zyra e AKKP-së në qendër udhëheq dhe mbikëqyr
punën për zbatimin e këtij ligji në zyrat rajonale
të qarqeve, bën shqyrtimin fillestar të kërkesës
së subjektit të shpronësuar për kompensim, sipas mënyrës
së parashikuar nga neni 11 i këtij ligji, për pasurinë
e paluajtshme të njohur për t’u kompensuar, si dhe shqyrton
ankimin ndaj vendimeve të zyrës rajonale të AKKP-së
në qark. Në zbatim të përgjegjësive të veta,
për kompensimin dhe zgjidhjen e ankimeve, Drejtori i Përgjithshëm
i AKKP-së shprehet me vendim.
2. Zyrat rajonale të AKKP-së në qark kryejnë trajtimin
e kërkesave të subjekteve të shpronësuara për
njohje dhe kthim të pasurisë së paluajtshme për pasuritë
me vendndodhje brenda territorit të qarkut. Drejtori i zyrës
së qarkut nënshkruan vendimin për njohjen e të drejtës
së pronësisë dhe kthimin ose kompensimin e pasurisë
dhe të drejta të tjera reale, që parashikohen sipas këtij
ligji. Në zbatim të përgjegjësive të veta, për
njohjen e të drejtës së pronësisë, kthimin ose
kompensimin, si dhe të drejta të tjera reale, drejtori i zyrës
rajonale të AKKP-së në qark shprehet me vendim.
3. Vendimet e parashikuara në pikat 1 dhe 2 të këtij neni
duhet të jenë në formë të shkruar, të arsyetuar,
të nënshkruar nga titullari dhe të përmbushin kërkesat
e parashikuara në Kodin e Procedurave Administrative për aktin
administrativ. Kur vendimi i parashikuar në pikat 1 dhe 2 të
këtij neni nuk ankimohet nga kërkuesi, ai përbën titull
ekzekutiv. Ngarkohen zyrat e përmbarimit për ekzekutimin e tij,
sipas rregullave të parashikuara në Kodin e Procedurës
Civile.
Neni 17
Afati
1. Subjektet e shpronësuara, për fitimin e të drejtave
të parashikuara nga ky ligj, kanë të drejtë të
depozitojnë kërkesa të reja, deri në datën 1
tetor 2007.
2. Zyra e AKKP-së në qendër shqyrton kërkesën
për kompensim, jo më vonë se 3 muaj nga data e regjistrimit
të saj. Në rast se zyra e AKKP-së në qendër e
ka të pamundur të vendosë brenda këtij afati, ajo
njofton subjektin e shpronësuar dhe, me vendim të arsyetuar,
mund të shtyjë afatin për një periudhë jo më
shumë se 30 ditë.
Kërkesa e subjektit të shpronësuar depozitohet drejtpërdrejt
në institucion apo nëpërmjet postës dhe evidentohet
në regjistrin e protokollit të institucionit. Subjekti pajiset
me vërtetimin e regjistrimit të kërkesës.
I njëjti afat dhe e njëjta procedurë është e
vlefshme edhe për shqyrtimin e kërkesës për njohje
pronësie pranë zyrës së AKKP-së rajonale.
3. Në zbatim të këtij ligji, Agjenica e Kthimit dhe e Kompensimit
të Pronave nuk do të trajtojë me vendim asnjë kërkesë
që mbështet pretendimin e vet, vetëm në një vendim
gjyqësor të vërtetimit të faktit juridik të pronës
mbi pasurinë e paluajtshme, në kuptim të nenit 388 të
Kodit të Procedurës Civile. Të gjitha aplikimet e mbështetura
mbi vërtetim fakti juridik do t’u kthehen subjekteve, brenda
30 ditëve nga depozitimi i tyre.
Ekzekutimi i vendimit për kompensim financiar kryhet brenda 6- mujorit
të parë të çdo viti financiar. Këshilli i Ministrave
përcakton rregullat dhe kriteret për trajtimin e vendimeve të
kompensimit financiar.
Neni 18
Ankimi
1. Kundër vendimit të njohjes së të drejtës
së pronësisë, kthimit ose kompensimit të pronës,
si dhe të drejtave të tjera reale të zyrës rajonale
të AKKP-së në qark, subjekti i shpronësuar ka të
drejtë të bëjë ankim brenda 30 ditëve nga njoftimi
i këtij vendimi në zyrën e AKKP-së në qendër,
sipas pikës 1 të nenit 16 të këtij ligji. Jo më
vonë se 45 ditë nga regjistrimi i ankimit, Drejtori i Përgjithshëm
i AKKP-së merr vendim për objektin e ankimit. Drejtori i Përgjithshëm
i AKKP-së vendos:
a) lënien në fuqi të vendimit; ose
b) shfuqizmin e vendimit dhe zgjidhjen në themel të tij.
Kundër vendimit për lënie në fuqi të vendimit
të AKKP-së së zyrës rajonale, ankimi kryhet pranë
gjykatës së rrethit në territorin e qarkut ku ka vendodhjen
zyra rajonale e AKKP-së së qarkut dhe mbrojtja e interesave
të AKKP-së kryhet nga zyra rajonale e AKKP-së së qarkut.
Kur vendimi zgjidh çështjen në themel, ankimi kryhet
pranë Gjykatës së Shkallës së Parë në
Tiranë dhe AKKP-ja përfaqësohet në gjykim nga zyra
e AKKP-së në qendër.
2. Kundër vendimit të AKKP-së në qendër për
kompensim të pronës, subjekti i shpronësuar ka të
drejtë të bëjë ankim pranë Gjykatës së
Shkallës së Parë në Tiranë, brenda 30 ditëve
nga njoftimi i këtij vendimi. AKKP-ja përfaqësohet në
gjykim nga zyra e AKKP-së në qendër.
Neni 19
shfuqizohet.
Neni 20
Transferimi i arkivit, logjistikës dhe mjeteve të punës
Veprimtaria e Agjencisë së Kthimit dhe Kompensimit të
Pronave dhe e komisioneve në qarqe përfundon ditën e hyrjes
në fuqi të këtij ligji. Arkivi, mjetet e punës dhe
logjistika e Komitetit Shtetëror të Kthimit dhe Kompensimit
të Pronave dhe komisioneve vendore në qarqe, e krijuar dhe administruar
sipas ligjit nr.9235, datë 29.07.2004, të ndryshuar, transferohet
në administrim të AKKP-së, brenda 45 ditëve nga hyrja
në fuqi e këtij ligji
KREU V
DISPOZITA TË FUNDIT
Neni 21
Transferimi i fondeve buxhetore të KSHKKP- së dhe komisioneve
vendore
Fondet buxhetore, të planifikuara për Agjencinë e Kthimit
dhe Kompensimit të Pronave dhe komisonet vendore të kthimit
të pronave në qarqe, pas hyrjes në fuqi të këtij
ligji, transferohen në llogari të AKKP-së. Përjashtim
bën vetëm fondi i pagës për punonjësin që
kryen dorëzimin e dosjeve.”.
Neni 22
Vendimet e mëparshme
1. Në rast se në dosjet e depozituara në zyrat rajonale
e AKKP-së në qark, të ngritura sipas ligjit nr.7698, datë
15.4.1993 “Për kthimin dhe kompensimin e pronave ish-pronarëve”,
ekziston dokumentacioni i nevojshëm për vërtetimin e pronësisë
për pronën që do të përfitohet sipas këtij
ligji, subjekti i shpronësuar paraqet vetëm kërkesën
me shkrim për njohjen, kthimin ose kompensimin e pjesës së
mbetur të pronës së paluajtshme. Vendimet e dhëna
në bazë të ligjit nr.7699, datë 21.4.1993 “Për
kompensimin në vlerë ose me troje të ish-pronarëve
të tokave bujqësore, livadheve, kullotave, tokave pyjore dhe
pyjeve” që nuk janë realizuar, konsiderohen të vlefshme
për njohjen e së drejtës së pronësisë dhe
AKKP përcakton nëse është i mundur kthimi i pronës
së paluajtshme apo kompensimi i saj.
2. Procesi i kthimit dhe kompensimit të pronave rifillon në
mënyrën, formën dhe kushtet e parashikuara nga ky ligj.
Neni 22/1
Kudo në ligj emërtimet “Komiteti Shtetëror i Kthimit
dhe Kompensimit të Pronave” dhe “Komisioni vendor i kthimit
dhe kompesimit të pronave” zëvendësohen përkatësisht
me emërtimet “Agjencia e Kthimit dhe Kompensimit të Pronave”
dhe “Zyra rajonale e AKKP-së në qark”.
Neni 23
Fondi i kompensimit
1. Për zbatimin e kompensimit financiar, krijohet Fondi i Kompensimit
të Pronave. Ky fond përbëhet nga të ardhurat buxhetore,
nga të ardhurat e krijuara nga ky ligj dhe të ardhura nga donatorë
të ndryshëm.
2. Duke filluar nga viti 2005 dhe për një periudhë 10-vjeçare
rresht, Kuvendi, për propozimin e Këshillit të Ministrave,
cakton Fondin e Kompensimit, i cili administrohet nga Agjencia e Kthimit
dhe Kompensimit të Pronave për kompensimin në të holla
të subjekteve të shpronësuara. Për periudhën
nga njohja e së drejtës së pronësisë deri në
marrjen e shpërblimit në formën e kompensimit në të
holla, subjekti i shpronësuar përfiton edhe interesin bankar,
sipas mesatares vjetore të nxjerrë nga Banka e Shqipërisë.
1. Bazuar në vendimet e komisioneve vendore ose të gjykatave
dhe sipas një radhe të përcaktuar nga vetë ai, Agjencia
e Kthimit dhe Kompensimit të Pronave ndan Fondin për Kompensimin
në mënyrë proporcionale.
Neni 24
Afati i përfundimit të procesit
Procesi i njohjes, kthimit dhe kompensimit të pronave të paluajtshme
përfundon deri në datën 31.6.2008, me përjashtim të
kryerjes së pagesës së kompensimit, e cila duhet të
përfundojë në afatin e parashikuar në nenin 23 të
këtij ligji.
Neni 25
Përdorimi i dokumenteve shtetërore
Për efekt të zbatimit të këtij ligji, brenda 30 ditëve
nga data e paraqitjes së kërkesës, institucionet shtetërore
vënë në dispozicion të subjekteve të shpronësuara
dhe komisioneve shtetërore, kundrejt shpërblimit, kopje të
të gjitha dokumenteve që disponojnë.
Neni 26
Ruajtja e dokumentacionit
Dokumentacioni i procesit të njohjes, kthimit dhe kompensimit të
pronave ruhet sipas legjislacionit në fuqi për arkivat. Me përfundimin
e procesit, sipas nenit 24 të këtij ligji, ky dokumentacion
i dorëzohet Arkivit Qendror të Shtetit.
Neni 27
Kontrolli
Kontrolli ekonomik dhe financiar i veprimtarisë së Agjencisë
së Kthimit dhe Kompensimit të Pronave dhe i komisioneve vendore
kryhet nga Kontrolli i Lartë i Shtetit të paktën një
herë në gjashtë muaj. Përfundimet e kontrolleve bëhen
kurdoherë publike.
Neni 28
Fondi i pasurive të paluajtshme për kompensim fizik
Përveç fondit financiar të kompensimit, të parashikuar
nga neni 23 i këtij ligji, krijohet fondi i pasurive të paluajtshme
për kompensim fizik. Brenda 60 ditëve nga hyrja në fuqi
e këtij ligji, Këshilli i Ministrave miraton fondin e pronave
pasuri të paluajtshme shtetërore që vihen në dispozicion
për kompensim fizik, sipas shkronjave “a”, “a/1”
dhe “b” të nenit 11, si dhe mënyrat e vendosjes
së këtij fondi në dispozicion të Agjencisë së
Kthimit dhe Kompensimit të Pronave.
Neni 28/1
Dispozita kalimtare
Për pasuri të paluajtshme, mbi të cilat janë ngritur
nga të tretë objekte pa leje në kundërshtim me ligjin
“Për urbanistikën”, të ndryshuar, kthimi fizik
nuk zbatohet pa përfunduar afatet ligjore të parashikuara për
legalizmin e objekteve në zona informale dhe objekte të tjera
informale me vendndodhje brenda territoreve formale. Në përfundim
të afatit ligjor të parashikuar për procesin e legalizmit,
zbatohet, aty ku është e mundur, kthimi fizik i pronës
së paluajtshme, ndërsa pjesa tjetër kompensohet në
përputhje me nenin 11 të këtij ligji.
Në çdo kohë, subjektit të shpronësuar ose subjektit
që është zhveshur arbitrarisht nga pronësia i lind
e drejta që, përpara përfundimit të afatit të
parashikuar për mbylljen e procesit të legalizmit, të heqë
dorë nga e drejta e kthimit fizik të pasurive të zëna
me këto ndërtime kundrejt kompesimit, sipas dispozitave të
nenit 11 të këtij ligji.
Ky kufizim nuk i shtrin efektet e tij për pasuritë e paluajtshme,
të cilat janë vënë në dispozicion të të
tretëve me qira, enfiteozë, koncesion etj. nga shteti, megjithë
përmirësimet ose ndërtimet e kryera në to. Për
të gjitha këto pasuri të paluajtshme zbatohet menjëherë
rregullimi ligjor i parashikuar në pikën 1 shkronja “b”
të nenit 8/1 të këtij ligji.”.
Neni 28/2
Verifikimi i ligjshmërisë së tjetërsimeve
1. Ngarkohet Ministria e Bujqësisë, Ushqimit dhe Mbrojtjes
së Konsumatorit të verifikojë procesin e kalimit në
përdorim ose në pronësi pa kundërshpërblim të
pasurisë së paluajtshme tokë, sipas akteve ligjore të
paraqitura në shtojcën 1/1 të këtij ligji, familjeve
ose anëtarëve të ndërmarrjeve bujqësore apo kooperativave
bujqësore, personave që kanë themeluar ish-ndërrmarrje
bujqësore, ish-punonjësve të ndërmarrjeve bujqësore
me banim në qytet ose specialistëve të bujqësisë.
Ministria e Bujqësisë, Ushqimit dhe Mbrojtjes së Konsumatorit
e organizon këtë proces nëpërmjet drejtorive rajonale
të bujqësisë në 12 qarqe.
2. Procesi i përcaktuar në pikën 1 të këtij neni
i nënshtrohet verifikimit të ligjshmërisë. Verifikimi
mbështetet në dokumente zyrtare që administron vetë
ministria, Zyra e Regjistrimit të Pasurive të Paluajtshme, Instituti
i Sigurimeve Shoqërore, Arkivi i Shtetit, Drejtoria e Përgjithshme
e Gjendjes Civile, si dhe çdo ent tjetër publik ose privat
dhe, sipas rastit, në verifikime në vend.
Dokumentet zyrtare të lëshuara nga institucionet publike për
llogari të këtij procesi, regjistrohen në një regjistër
të posaçëm dhe përjashtohen nga pagesat për
taksë pulle apo tarifë shërbimi.
3. Ministria e Bujqësisë, Ushqimit dhe Mbrojtjes së Konsumatorit
përfundon procesin e verifikimit në të gjithë territorin
e vendit brenda datës 15 mars 2007.
Në përputhje me rezultatet e verifikimit, Këshilli i Ministrave
përcakton masat administrative për rivendosjen e ligjshmërisë
në vend.
Neni 29
Aktet nënligjore
Brenda 90 ditëve nga hyrja në fuqi e këtij ligji, Këshilli
i Ministrave nxjerr aktet e nevojshme nënligjore në zbatim të
tij.
Neni 30
Shfuqizime
Ligji nr. 7698, datë 15.4.1993 “Për kthimin dhe kompensimin
e pronave ish-pronarëve”, me ndryshimet e mëvonshme, ligji
nr. 7699, datë 21.4.1993 “Për kompensimin në vlerë
të ish-pronarëve të tokave bujqësore, kullotave, livadheve,
tokave pyjore dhe pyjeve”, dekreti nr.1254, datë 19.10.1995
“Për kompensimin e ish-pronarëve të tokës bujqësore
dhe jobujqësore dhe të trojeve të zëna, me troje në
zonat turistike dhe në qendrat e banuara”, neni 10 i ligjit
nr. 8030, datë 15.11.1995 “Për kontributin e shtetit për
familjet e pastreha”, shkronja “ç” e nenit 7
dhe neni 13 të ligjit nr. 7665, datë 21.1.1993 “Për
zhvillimin e zonave që kanë përparësi turizmin”,
si dhe çdo dispozitë tjetër që është në
kundërshtim me këtë ligj shfuqizohen.
Neni 31
Hyrja në fuqi
Ky ligj hyn në fuqi 15 ditë pas botimit në Fletoren Zyrtare.
K R Y E T A R I
Servet Pëllumbi
SHTOJCA 1
1. Ligji nr. 7501, datë 19.7.1991 “Për tokën”.
2. Ligji nr. 7512, datë 10.8.1991 “Për sanksionimin dhe
mbrojtjen e pronës private dhe nismës së lirë, të
veprimtarive private të pavarura dhe privatizimit”.
3. Dekreti i Presidentit të Republikës nr. 378, datë 2.12.1992
“Për faljen e studiove të punës piktorëve dhe
skulptorëve”.
4. Ligji nr. 7652, datë 23.12.1992 “Për privatizimin e
banesave shtetërore”.
5. Ligji nr. 7665 datë 21.1.1993 “Për zhvillimin e zonave
që kanë përparësi turizmin”.
6. Ligji nr. 7698, datë 15.4.1993 “Për kthimin dhe kompensimin
e pronave ish-pronarëve”.
7. Ligji nr. 7980, datë 27.7.1995 “Për shitblerjen e tokave”.
8. Ligji nr. 8053, datë 21.12.1995 “Për kalimin në
pronësi pa shpërblim të tokës bujqësore”.
9. Ligji nr. 8312, datë 26.3.1998 “Për tokat bujqësore
të pandara”.
SHTOJCA 1/1
Ligji nr.7501, datë 19.7.1991 “Për tokën”,
i ndryshuar;
Ligji nr.7983, datë 27.7.1995 “Për shitblerjen e tokës
bujqësore, livadheve dhe kullotave”;
Ligji nr.8053, datë 21.12.1995 “Për kalimin në pronësi,
pa kundërshpërblim të tokës bujqësore”;
Ligji nr.8312, datë 26.3.1993 “Për tokat bujqësore
të pandara”;
Ligji nr.8337, datë 30.4.1998 “Për kalimin në pronësi
të tokës bujqësore pyjore, livadheve dhe kullotave”;
Vendimi nr.452, datë 17.10.1992 “Për ristrukturimin e
ndërmarrjeve bujqësore”.